PDA

View Full Version : BÀi HỌc VỠ LÒng


viewtronic
02-10-2008, 02:47 AM
BÀI HỌC VỠ LÒNG

Trích tập truyện ngắn Gia Đình Cún do Làng Văn xuất bản
Tác giả :Ngô Nguyên Dũng
Hội viên Miu Miu đánh máy lại

Bố mẹ vẫn thường hỏi nhau, không hiểu ba đứa con rồi sẽ ra sao nơi xứ lạ quê người này? Dường như chúng chẳng hưởng được gì từ bố mẹ ngoài cái tài hay nói chữ và cái tính lãng mạn viễn vông.

Bố nhủ thầm, biết đâu nhờ vậy mà chúng sẽ cố trau giồi Việt ngữ đế sau này khỏi mất gốc, bơ vơ giữa rừng người tóc vàng, mắt xanh và không biết cội nguồn của mình là nơi nào. Mẹ thì cứ bảo bố nhờ một người nào đó đến nhà kèm bầy con, nhất là Cún 2, đọc và viết tiếng Việt, chứ để chúng học tiếng Mỹ mãi rồi cũng có ngày quên đi vần quốc ngữ, chữ nước nhà. Thế nhưng chuyện mưu sinh hằng ngày đã khiến bao nhiêu dự định của bố mẹ cuối cùng vẫn chưa thực hiện được. Cún 1 và Kiki nghe bố mẹ than vãn mãi, thương xót quá nên tự động mỗi cuối tuần lôi Cún 2 ra truyền Việt ngữ, dưới quyền điều khiển của bố. Thế là bỗng dưng bố trở thành bộ trưởng bộ Giám Sát, ngoài cái ghế Quốc Trưởng và bộ trưởng bộ Ngoại Giao. Còn mẹ đã từ lâu nổi tiếng với chức vị số 1 trong bộ Tài Chánh kiêm bộ trưởng bộ Nội Vụ. Nhân dịp này bố giao cho Kiki nắm trọn bộ Văn Hóa Giáo Dục, còn Cún 1 giữ trong tay bộ Thông Tin và Dân Vận. Nghĩa là hai đứa phải có bổn phận quảng bá cái hay, cái đẹp của tiếng Việt, chứ để cu cậu suốt ngày xem tivi Mỹ, cứ tưởng mình là “súp-pơ-men”, gặp ai cũng xí xô tiếng xứ người.

Sau một thời gian kiên nhẫn học hỏi, Cún 2 tiến bộ thấy rõ. Cu cậu đã bắt đầu viết được và viết một cách đam mê, hung hãn. Từ đó bố mẹ khỏi phải tự tay biên thư về thăm bà con bên Việt Nam nữa. Bao nhiêu thư từ, Cún 2 giành viết hết. Thành thử lâu lâu lại có cảnh mẹ vừa đan áo, vừa đọc cho Cún 2 hí hoáy viết. Nét chữ của Cún 2 tuy chưa đẹp và thẳng hàng, nhưng bố mẹ nghĩ, bà con bên nhà chắc sung sướng và cảm động lắm khi biết rằng dù sống nương tựa nơi xứ người, bố mẹ vẫn không quên dạy cho con cái học và viết tiếng Việt. Riêng Cún 1 và Kiki thì không cần dạy thêm, vì chúng vẫn còn nhớ nhũng gì đã học lúc trước ở Sài gòn. Kiki đã bắt đầu làm thơ và biết mơ mộng. Cô bé đã hiểu thế nào là “ngẩn ngơ ra vào” và “lòng buồn dạt dào mỗi khi chiều xuống”. Mẹ mắng mãi, vì con gái lãng mạn sớm sẽ dễ yếu đuối và sau này ra đời sẽ gặp nhiều khó khăn khi va chạm với thực tế. Mẹ biết lũ con đang ở cái tuổi đẹp nhất đời người: Tuổi chưa biết buồn phiền và lo nghĩ vẩn vơ.
Mẹ thường nói:

- Tuổi các con là tuổi thần tiên, vô tư nhất.

Kiki nũng nịu:

- Nhưng con thích làm người lớn kia

Cún 2 nhanh nhẩu:

- Con thích trở thành Lý Tiểu Long mẹ ạ!

Cún 1 gắt:

- Để đi đánh nhau với Mỹ đen à?

Cún 2 lắc đầu nguầy nguậy:

- Không, không, để....về nước đánh nhau chứ!

Mẹ tròn mắt nhìn thằng con út, không hiểu ai đã dạy nó nói những ý nghĩ “vĩ đại” ấy. Kiki trề môi:

- Cún 2 chỉ có tài nói xạo là giỏi thội

- Không, em nói thật một trăm phần trăm mà.

- Nhưng Cún 2 là “Mít đặc” thì làm sao thành Lý Tiểu Long được?
Cún 2 đứng dậy, xăn tay áo, đánh gió vài cái, miệng la eo éo như mèo gào. Xong, cu cậu thả tay áo xuống, ngồi vào chỗ cũ.

- Đó, em sẽ tập như vậy suốt ngày, không chừng em hơn cả Lý Tiểu Long nữa.

Cún 1 nhìn Cún 2, lắc đầu:

- Chỉ có đánh với đấm là giỏi thôi, em học bài tới đâu rồi?

Cún 2 nhanh nhẹn trả lời:

- Tới bài Cây mọc trong bụng.

Rồi cu cậu đọc một hơi:

- “Anh Ất và anh Giáp được một quả mít to, bèn bổ ra ăn, nuốt cả hột vào bung. Anh Giáp nói, vài ngày sau cây sẽ mọc trong bụng đấy. Anh Ất cả sợ, về nhà hỏi mẹ phải làm như thế nào. Mẹ đáp, anh Giáp nói vậy để con chừa tánh ăn tham. Ăn uống thì từ từ chứ làm gì phải vội vàng để nuốt cả hột vào bụng.”

Mẹ vuốt tóc Cún 2, khen giỏi. Cún 2 vênh mặt lên. Kiki nghĩ thầm, lần sau sẽ day Cún 2 bài khác khó hơn. Và Kiki nghĩ ngay tới bài Mai ăn khỏi trả tiền, kể rằng:

“Có một người đánh xe ngựa thấy trước một hiệu ăn có treo tấm bảng ghi hàng chữ: “Ngày mai ăn khỏi trả tiền”. Người ấy mừng rỡ, hôm sau trở lại gọi rượu, thức ăn la liệt ra bàn, nhậu nhẹt một bữa no say. Khi định ra về, chủ quán chận lại, bình thản nói:

- Xin ông trả tiền giùm!

Người khách ngạc nhiên hỏi:

- Ồ, hôm qua quán ông treo bảng đề hôm nay ăn khỏi trả tiền mà!

Chủ quán cười xòa, chỉ vào tấm bảng còn treo trước cửa:

- Ông lầm rồi, ngày mai ăn mới khỏi trả tiền.

Ngườ khách giận dữ vì biết mình mắc mưu, nhưng cũng phải móc tiền ra trả.

...Chắc chắn khi đọc xong bài này, Cún 2 sẽ trố mắt ra, vì không hiểu tại sao bảng đề như thế mà ông khách vẫn phải trả tiền như thường. Và như mọi khi, Kiki sẽ đặt thêm vài câu hỏi hóc búa cho Cún 2 nát óc một phen chơi. Kiki sẽ bảo Cún 2 giải thích những chữ khó trong bài như “la liệt”, “bình thản”... Thế nào Cún 2 cũng bí rị và Kiki sẽ thẳng tay cho vào vở Cún một quả trứng to tổ bố. Nói là làm. Ngày hôm sau Kiki dạy Cún 2 liền tù tì bài Ngày mai ăn khỏi trả tiền. Và Cún 2 ngơ ngẩn thật sự.

Kiki cười mím chi nói với em:

- Cún học thuộc lòng bài này rồi trả lời mấy câu hỏi, cuối tuần chị sẽ chấm điểm cho.

Cún 2 tần ngần đưa viết lên miệng ngậm, đầu óc vắng tanh như chùa bà Đanh, không còn chữ cái nào sót lại trong trí nhớ...

... Thông thường, sau mỗi bữa ăn, mẹ dọn dẹp chén dĩa vào bếp; tiếp đó là bổn phận của bố: rửa chén. Lúc đầu bố còn ngại ngùng, mắc cỡ khi phải tròng cái yếm quanh bụng, thò tay vào bồn nước ngâm đầy một lô chén dĩa đầy dầu mỡ. Nhưng dần dần bố cũng quen đi. Nhất là từ lần mẹ bị bệnh liệt giường, một mình bố phải lo chuyện bếp núc, bố không còn dị ứng với chuyện rửa chén nữa. Bố nói hoài với mẹ:

- Anh rửa chén là để chứng tỏ anh thương em lắm lắm.

Mẹ hứ, nguýt bố một cái, nhưng lòng mẹ cảm thấy hạnh phúc vô cùng.

Hôm nay bố không phải rửa chén một mình như thường lệ, mà có cả Cún 2 vào giúp, trong khi mẹ, Cún 1 và Kiki đang xem ti-vi trong phòng khách. Bố ngạc nhiên nhìn cậu con út, hỏi:

- Ủa, sao hôm nay con ngoan thế?

Cún 2 đỏ mặt, ấp úng đáp:

- Ơ.... con thấy bố rửa chén một mình, tội nghiệp quá, nên muốn giúp một tay cho mau xong, rồi bố con mình ra xem ti-vi một lượt.

Bố vuốt đầu Cún 2:

- Giỏi lắm, bố thương Cún 2 nhất nhà. Vậy bố rửa, Cún lau khô nhé!

Cún 2 gật đầu. Được một lát, Cún 2 mới nhỏ nhẻ cất lời:

-... “La liệt” là gì hở bố?

Bố ngừng tay, nhíu mày nhìn thằng con trai, hỏi gặng:

- Cái gì?

- “La liệt” nghĩa là gì?

Bố đáp bừa, không suy nghĩ:

- “La liệt” là... ơ ... có nghĩa là “tùm lum tà la” ấy mà, bừa bộn, không có trật tự, hàng lối gì cả.

Cún 2 lẩm nhẩm lặp lại trong miệng để khỏi quên:

- “La liệt” là “tùm lum, tà la”... Còn “bình thản” là sao hở bố?

Bố ngạc nhiên thật sự, hỏi lại:

- Tại sao con lại hỏi nghĩa những chữ ấy?

Cún 2 nói dối:

- Con đọc báo Việt ngữ thấy có mấy chữ khó, con không hiểu nên hỏi bố vậy mà.

Bố gật gù:
- Thì ra vây. “Bình thản” là “tỉnh bơ ông cụ”, “phớt tỉnh Ăng-lê” đấy con ạ.

Thế là sau đó Cún 2 hớn hở ghi vào tập như sau: “La liệt = Tùm lum, tà la. Bình thản = Tỉnh bơ ông cụ, phớt tỉnh Ăng-lê”

Và Cún 2 ngỡ ngàng biết bao khi thấy con số 1 nằm trơ trọi trong tập bài kiểm. Cún xịu mặt, nói với Kiki gần như khóc:

- Sao chị ác và hà tiện quá vậy, chỉ một điểm thôi sao?

Kiki cảm thấy hối hận quá, nhưng cách giảng nghĩa của Cún 2 không thể chấp nhận được, đành nói:

- Em ngoan và siêng lắm, nhưng đâu ai giải thích như vậy đươc.

Cún 2 vùng vằng thú nhận:

- Bố giải thích giùm em chứ em đâu biết gì.

Kiki ngẩn tò tè nhìn em, nghĩ thầm: “Chết, bố giải hộ Cún mà mình chỉ cho 1 điểm thì đâu có được, nhỡ Cún nói lại thì.... tội nghiệp bố quá!” Thế là Kiki trịnh trọng gấp quyển vở lại, nói với em, giọng y như người lớn:

- Thôi được, chị sẽ cứu xét lại bài của em...

Cún 2 nhún vai, nhớ tới lời bố vẫn thường nói: “Đàn bà lắm chuyện”, và thấy đúng ơi là đúng. Tối đi ngủ, Cún mơ thấy được Kiki cho 10 điểm ngon lành. Trong mơ cu cậu thấy con số 10 xinh xắn nhảy múa cùng hàng chữ “giỏi lắm” ghi nắn nót bên cạnh. Mẹ vẫn nói, sự thật bao giờ cũng trái ngược với giấc mơ. Lần này Cún 2 thấy mẹ chẳng có lý gì cả, vì Kiki cho Cún 10 điểm thật. Cún 2 vội vàng mang tập ra khoe với bố. Bố đang ngồi đọc báo, đưa mắt nhìn xuống bài làm của cậu con trai rồi ngẩng lên, ngạc nhiên hỏi:

- Ai dạy con lối giải thích kỳ cục vậy?

Cún 2 ngơ ngẩn, lúng túng đáp:

- Ơ... thì... bố chứ còn ai, hôm con rửa chén phụ bố ấy!

Bố nhớ lại, bật cười lớn, ôm cậu con út vào lòng, nói:

- Trời đất hỡi, lúc ấy bố vui miệng trả lời con cho xong chuyện ấy mà*, chứ nghĩa thật của mấy chữ đó đâu phải vây.

Cún hờn dỗi:

- Bố hay giỡn, làm sao con biết được bố nói thật hay nói chơi*.

- Lần sau con phải hỏi cho đàng hoàng, bố sẽ giúp con kỹ lưỡng hơn, nhớ nghe!

Và bố cũng không hiểu tại sao Kiki lại cho Cún 2 tới 10 điểm lận. Cuối cùng bố đoán, vì một lý do nào đó, Kiki biết ngay lời giải đáp từ bố ra chứ không còn ai khác, nên cho điểm cao để “nịnh đầm” bố thế thôi. Bố cảm thấy hạnh phúc quá, tưởng như đang nhỏ lại, làm bài được cô giáo cho 10 điểm ngon lành.

(1983)

*Lời bàn của Lê Thy: các bố mẹ nên cẩn thận khi các con đã xem bố mẹ là thần tượng thì bố mẹ không bao giờ sai, lời của bố mẹ là "vàng ngọc", là "thánh chỉ" đấy các vị ạ!
:-??